Werkstress of Stresswerk

Werkstress: stress op het werk

Iedereen heeft wel eens stress op het werk: werkstress. Of je nu fysiek of mentaal veel werk verzet, iedereen is wel eens gestrest. De oorzaak van je werkstress ligt vaak in de manier waarop je in je vel zit of in de (tijdelijke) aard van de werkzaamheden. Tijdens drukke periodes heeft iedereen stress.

Deze werkstress kan je aanzetten om flink door te pakken en geeft soms zelfs meer energie. Het is goed om af en toe de mouwen te moeten opstropen. Wel is het belangrijk dat je beseft dat de situatie te overzien is, dat er weer ‘rustiger’ tijden aankomen en dat de drukte niet zo groot is dat je fouten gaat maken.
Ook plotseling ander werk (er bij) doen dan je gewend was kan je stress geven. Ook hier geldt dat dit je kan inspireren om aan te pakken.

Kortom tijdelijke stress-situaties maken extra energie los. Voorwaarde is wel dat het nog te behappen is en dat je uitzicht hebt op minder stress-volle periodes/situaties.

Stresswerk: werk dat je stress geeft

Stresswerk moet niet te lang doorgaan

Stresswerk moet niet te lang doorgaan

Wat anders is het als je werk doet dat je stress geeft. Deze vorm van werkstress is structureel en hoeft niet het gevolg te zijn van te veel werk of tijdelijke werkpieken. Een bepaalde functie kan voor de één heel stressvol zijn en voor een ander juist niet. Echte zogenaamde “stressbanen” zijn er dan ook niet.

Zit je in een situatie waarbij je je werk erg stressvol vindt, structureel, dan loop je een grote kans om overspannen of zelfs burnout te worden. Dat mag je niet onderschatten. Indien je veel stress-signalen bij jezelf onderkent (zie deze link: Stresssignalen) dan is het zaak om actie te ondernemen.

Werkstress of stresswerk: soms een perceptie verschil

Alhoewel het onderscheid tussen deze termen, zoals boven uitgelegd, erg groot is, bestaat de kans dat een individuele medewerker door zijn eigen perceptie wordt bedrogen. Stel iemand denkt dat hij een bepaalde taak aan moet kunnen, gezien zijn opleiding, ervaring, achtergrond, maar kan dat eigenlijk niet. Zo’n persoon zal niet zo snel aangeven dat de taak hem te veel belast, maar heeft eigenlijk ‘stresswerk’.

En wat denk je van de persoon die de taken wel aan kan, maar van huis uit de overtuiging heeft dat wat hij doet niet goed genoeg is? Ook deze persoon zal zijn baan als ‘stresswerk’ ervaren. Hij zal nooit aan zijn eigen verwachtingen kunnen voldoen.

Wat wel voor iedereen geldt is het volgende: als je maar steeds meer en meer werk op je bordje krijgt dan loopt de stress wel degelijk op en zal jouw baan uiteindelijk ook stresswerk zijn.

Stresswerk: de aanpak

Stresswerk bestaat dus strikt genomen niet. Wat voor de ene persoon goed te doen is, zal voor de ander permanent werkstress geven. Daarbij telt de achtergrond, karaktervorming en omgeving van de betreffende werknemer sterk mee. Maar de medewerker kan wel een aantal dingen doen om dit probleem te tackelen: van werkplek veranderen of zelf veranderen.

  1. Vraag je af of je wel op de juiste plek, het juiste niveau zit. Een goede talententest of loopbaantest kan je al veel verheldering geven. Misschien zit je tegen je aard in te werken, te hoog of juist te laag gegrepen werk te doen.
  2. Vraag je af of je wel in het juiste bedrijf zit. Dezelfde functie binnen een andere bedrijfstak wordt vaak heel anders ingevuld. Je hebt weliswaar dezelfde opleiding nodig, maar de werkopvatting, arbeidsomstandigheden, etc. kunnen flink verschillen.
  3. Laat je privé situatie thuis. En merk je dat de privéomstandigheden toch erg mee gaan spelen neem dan maatregelen of zoek een goede coach.
  4. Wees eens kritisch over je denkbeelden en emoties. Wellicht dat je op de werkplek te veel last hebt van je eigen negatieve gedachten en irreële angsten. Dus heb je last van je chef, leg je jezelf te veel druk op, stel je hoge eisen aan het werk? Ook daarvoor kan je terecht bij een goede coach.

 

FredSteetsel2

Fred Steetsel
Mentalcoach en Stressconsultant
http://www.ontspannu.nl/

Waar ga jij met je stressreactie heen?

Stressreacties

Stress wordt algemeen gezien als het gevolg van een oer reactie. Nou ja, eigenlijk een oerwoud reactie. En deze stressreactie noemen we de ‘vecht-vlucht reactie’, die ontstaat als we gevaar, dreiging onderkennen. Deze reactie zet allerlei processen in ons lichaam in werking.

ikvoelspanningNog twee stressreacties

Wat blijkt echter? Naast het vechten en vluchten als stressreactie zijn er nog twee logische reacties te onderkennen namelijk: Bevriezen en de  ‘tend en befriend’ reactie. Dit zijn vooral vrouwelijke reacties. In tijden van bedreiging kan het je leven redden als je je heel stil houdt (bevriezen) of als je anderen opzoekt om samen sterker te staan. In onze geciviliseerde wereld vertonen mensen in stress dus nog steeds één, of enkele van deze vier reacties.

Stresshormonen afbreken

Nu is het super ongezond als we een stress-reactie in je lichaam hebben, maar daaraan geen fysieke uiting geven. Kijk maar naar het aantal mensen dat een hartaanval krijgt terwijl ze naar een spannende voetbal wedstrijd kijken.
In de oertijd ging dat min of meer vanzelf. Want als je gestrest raakt en dat uit door stevig te gaan bewegen en uitwisselen met anderen, dan raak je automatisch het teveel aan stresshormonen kwijt en herstelt je balans.

Waar ga jij met je stress heen?

Maar wavechten als stressreactie?t als je de hele dag door bevriest omdat je niet anders durft? Of als je continu ergens tegen vecht, maar je energie niet kwijt kunt, of eigenlijk wel wat steun van anderen kan gebruiken, maar er is niemand voor je, of je durft het niet te vragen?
Dan wordt het tijd om eens te bekijken wat het beste bij jou past. Ben je meer een vechter, of een vluchter? Past dat beter bij jouw situatie? Of zou je wel wat hulp en steun kunnen gebruiken in tijden van stress? Kom dan in actie! En ga ergens met je stress heen!

Reageren:
Wat zou het beste bij jou passen? Waar zou jij eigenlijk met je stress heen moeten gaan? En doe je dat ook?

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider
http://www.ontspannu.nl/

Burnout preventie: Voorkom burnout als je voor iemand zorgt

Burnout door de zorg voor een ander

Of je nu intensief voor je kinderen zorgt of voor een geliefde volwassene, je kunt een burnout krijgen doordat je overmand wordt door de belasting die dit werk op je legt. Vaak komt dat doordat je moeilijk de balans kunt bewaren tussen deze taak en je andere taken in het leven: je familie, je werk etc. Hoe voorkom je nu dat je gaat afknappen? Hier wat burnout preventie tips.

Burnout preventie tip 1: Fijne herinneringen

burnout preventieAls je zorgt voor iemand die ernstig ziek is, mentaal of fysiek, dan is de verleiding groot om alleen nog maar de negatieve dingen te zien. Je ziet hem/haar achteruit gaan en de fijne herinneringen vergeet je dan. Bovendien kan je de (kleine) positieve dingen in de huidige situatie niet meer zien.
Je kunt een burnout voorkomen door te focussen op de positieve dingen die je nu (nog) wel hebt. Probeer veel te communiceren en wees daarbij geduldig. Want hij of zij kan dat knap moeilijk vinden in deze situatie. Door je eigen houding aan te passen ervaar je de situatie vaak positiever.

Burnout preventie tip 2: Maak tijd voor jezelf

Je mag ook goed voor jezelf zorgen. Veel (mantel-)zorgers hebben het idee dat ze al hun aandacht moeten schenken aan degene die het zo hard nodig heeft. Zorg ervoor dat je tijd vrij maakt voor jezelf om dingen te doen die je energie geven.
Vrolijke, leuke dingen en ook activiteiten waarbij je tot rust komt (fysiek en geestelijk). Je kan gaan wandelen of mediteren, al naar gelang het bij je past. Door een CD met geleide fantasieën waan je je helemaal op vakantie. Zet een lekker muziekje op of lees een spannend boek. En vergeet ook niet af en toe juist helemaal niets te plannen in je vrije tijd. Deze dingen kunnen voorkomen dat je jezelf overmand voelt door je rol als hulpverlener.

Burnout preventie tip 3: Zoek sociale steun

Soms heb je als zorgverlener ook wat aandacht nodig. Om hulp vragen is dan best handig. En als er iemand anders in de familie is die je kan helpen, durf daar dan ook om te vragen. Het werk hoeft niet op jouw schouders alleen te rusten!
Je verhaal kwijt kunnen is vaak ook al een opluchting. Door er met vrienden of kennissen over te praten helpt je al om je wat meer gesteund te voelen.

Burnout preventie tip 4: Professionele hulp

steunAls je het heel erg moeilijk vindt om je rol als hulpverlener/zorger goed vorm te geven dan zijn er ook professionals die je kunnen helpen. Je krijg dan advies en leert technieken. Daarnaast zijn er support groepen waarin mensen die in dezelfde situatie zitten elkaar steunen en voorzien van de nodige ervaringen en tips. Op internet zijn er fora waarin je je verhaal kwijt kunt of een specifieke vraag kunt stellen. En je kunt samen met een coach je problemen nog eens doornemen en leren om zaken anders aan te pakken.

Samenvattend

Een hulpverlener, (mantel-)zorger zijn is niet makkelijk. Het is een belangrijke taak. Je geeft de ander heel veel van je energie en aandacht en daarvoor krijg je niet altijd dankbaarheid terug. Maar je mag er trots op zijn dat je het doet. Hopelijk kan je met bovenstaande tips je taak volhouden zolang dat nodig is en houd je ondertussen je eigen gezondheid op peil!

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider
http://www.ontspannu.nl

Hoe kon Susan Boyle stress overwinnen

Susan Boyle: hoe kon zij de stress overwinnen

Vandaag las ik in de krant een artikel over Susan Boyle. Je weet wel, die enorm talentvolle zangeres uit zo’n talentenjacht in Engeland in 2009. Het ging over hoe stress veel invloed op haar had gehad. Ze was zelfs overspannen geraakt. Ik las over haar:

susan weer hersteld van stressDe zingende huisvrouw moest in het verleden meerdere optredens afzeggen, omdat ze oververmoeid en overspannen was. Ondanks intensieve begeleiding door psychologen raakte ze overspannen door de media-aandacht en trok ze zich enige tijd terug.

Nu blijkt de Schotse weer beter in haar vel te zitten. “Ik weet wat ik doe en welk pad ik wil bewandelen. In het begin was het moeilijk maar nu kan ik alles beter handelen. Ik voel geen druk. Ik weet dat ik niet alleen ben en dat ik een goed team om me heen heb.”

Overspannen door niet slim bezig zijn

Overspannen raak je doordat de stress te hoog is. Je kan het (even) niet meer aan. Vaak is de aanleiding een nare situatie in je leven zoals een ontslag of een noodlot dat een dierbare treft.

Susan probeerde eerst toch door te gaan, waarbij ze zich intensief liet begeleiden. Dat leidde uiteindelijk tot niets. Het is alsof je een pan water op het hoog vuur zet, en door maar flink te blazen en roeren het koken probeert te voorkomen. Dat werkt dus niet.

Gelukkig heeft ze dat zelf ook ingezien. Zo doorgaan had haar wellicht helemaal uitgeput en zoals ik het artikel lees, en de tijdsduur erbij betrek, is ze waarschijnlijk in een lichte burnout (type 1) geraakt door in die overspannen toestand nog een tijd door te gaan.

Stap één: Besef (bewustwording en acceptatie) van je stress situatie

Eerst kwam er het moment waarop ook zij besefte dat het niet ging. Dat het zo niet door kon gaan. In het geval van Susan was alle media aandacht haar te veel. Ze kon niet met de stress die dat meebracht omgaan. Deze bewustwording is een hele belangrijke stap geweest. Want haar gevoel en verstand zeiden dat dit niet werkte.

Maar ja, hoe dan wel? De volgende stap in het vervolg was het om even helemaal te stoppen. Dat geeft ruimte, ontspanning, rust! En rust en ontspanning geven je de mogelijkheid om beter te zien wat je verder wilt.

Stress overwinnen, vaak een kwestie van standpunt veranderen

Een probleem laat zich zelden oplossen door hetzelfde te blijven doen. Ook bij Susan kwam het besef dat terug keren in de oude situatie, met haar ‘oude’ denkpatronen niet zou werken. De omgeving, met al zijn hectiek en stress laat zich ook niet aanpassen. En dus blijkt ze op zoek te zijn gegaan naar wat haar weg was, wat het pad was dat ze wilde bewandelen. Dit nieuwe standpunt, deze nieuwe zienswijze gaf haar de kracht om weer aan het werk te gaan. Ze voelt de druk niet meer zo van de media. Daarnaast is ze gaan beseffen wat de toegevoegde waarde van haar team, de mensen om haar heen zou kunnen zijn om de gezondheid te bewaren. Met deze nieuwe zienswijze hoop ik dat ze nog lang mag genieten van haar werk en dat daardoor ook anderen weer mogen genieten van haar.

Reageer eens: Ook overspannen, burnout of er tegenaan?

Herken je in Susan’s verhaal je eigen situatie? Is het jou ook te veel, is de druk te groot, zijn de verwachtingen je te veel en zie je de mogelijkheden niet meer om het te veranderen?
Hopelijk heb je dan wat aan Susan’s aanpak. Of lees anders eens op mijn website over de trainingen op dit gebied. Mindfulness en Alfatraining.

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider
http://www.ontspannu.nl

Ik kan het beste presteren onder druk

Succes door presteren

Iedereen wil graag succesvol zijn. Succesvol in zijn leven, succesvol in zijn werk. Waarmee ik niet wil zeggen dat iedereen president-directeur wil worden. Maar willen we niet allemaal op ons eigen gebied graag onze doelen bereiken, onze dromen verwezenlijken?

Prestaties zijn daarbij vooral op het werk van belang. Laten zien dat je iets bereikt. Ergens hard aan werken en daar dan ook het resultaat van zien. En we zijn goed in staat om onszelf, of onze medewerkers aan te sporen om toch maar productief te zijn, te presteren. En zo ontstaat vaak een bepaalde prestatiedruk.

Nu is het zo dat prestatiedruk op zich niet ernstig is. Daar is niets mis mee. Als je aan iets nieuws werkt, een nieuwe uitdaging of als je een klusje gaat klaren waarop je je verheugt, of iets wat je graag goed wilt maken of doen, dan werkt dat alleen maar stimulerend. Na afloop van de inspanning kan je dan genieten van de gedane arbeid.

Druk om te presteren of presteren onder druk

Maar als je werkdruk de enige drive wordt. Als je door je omgeving of door jezelf alleen nog maar kunt presteren onder druk en je bovendien niet op tijd rust neemt, dan kan het wel eens de verkeerde kant op gaan. Je zal niet de eerste zijn die lange tijd tegen zichzelf of de mensen om zich heen heeft gezegd dat hij het beste kan presteren onder druk, om vervolgens ineens overspannen te raken of erger: burnout. Hoe komt het nou dat het lijkt alsof je dat overkomt? Want inderdaad: voor je idee ging het toch allemaal prima…

Fysiologisch werkt het als volgt. Tijdens het ervaren van een bepaalde druk wordt er adrenaline aangemaakt. Daar heb je vrijwel altijd voldoende van om je flink op te jutten. De belangrijkste werking van adrenaline is dat het je lichaam voorbereid om een fysieke prestatie te leveren. De zogenaamde vecht-vlucht reactie waarover ik al vaker heb geschreven. En wat kan je nou net niet gebruiken als je gaat vechten: te veel gevoel. Je voelt door adrenaline een tijd lang veel minder pijn. Dat gevoel wordt onderdrukt.

De gekookte kikker

Wellicht kennen jullie de parabel van de gekookte kikker? Zo niet: Verwarm water flink in een pan en gooi daar een kikker in. Zijn eerste reactie zal zijn dat hij uit de pan springt. Maar zet een kikker in een pan met aangenaam water en hij zal blijven zitten, ook als je het water langzaamaan verhit en de kikker uiteindelijk wordt gekookt. Hij zal het gevaar niet voelen aankomen. (don’t try this at home! Zielig voor de kikker)

En zo is het ook met ons. We zijn allemaal eigenlijk kikkers in onze eigen werkomgeving. De druk van onszelf of die ons door derden wordt opgelegd zal ons langzaam gaar koken. En we voelen het niet want we gaan maar door en de adrenaline helpt ons daarbij.

Het mooie hiervan is dat als je dit leest, je gewaarschuwd bent. Maar ja, natuurlijk geldt dit niet voor jou, want jij voelt nog niets en het is toch altijd goed gegaan? Of zou het misschien zo kunnen zijn dat je inmiddels ook een adrenaline-junk bent geworden? Eentje die er prat op gaat dat hij alleen maar kan presteren onder druk en daarbij niets voelt van de aanslag die dat op zijn lichaam pleegt. Hup nog maar een kopje koffie erbij en zet de adrenaline pomp maar verder open.
Wellicht geldt het wel voor je buurman waarbij je dit ziet gebeuren? Want bij een ander zie je het vaak beter dan bij jezelf.

In alle gevallen sta ik voor jou en je buurman klaar. Om een aanpak te kiezen die ervoor zorgt dat je wel gezonder met jezelf om gaat en toch succesvol kan zijn.

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider
http://www.ontspannu.nl

Burnout onbegrip in je omgeving

Deze tekst gaat over iemand die met een burnout onbegrip vindt in zijn of haar omgeving.

Burnout luidt de diagnose!

Je huisarts heeft je zojuist naar huis gestuurd met de opmerking dat dit wel eens een burnout zou kunnen zijn. Alle symptomen wijzen er op. Je lichaam protesteert al een tijdje, je prestaties gaan achteruit, privé ben je ook al niet meer zo vrolijk en zelf merk je nu ineens dat het volhouden dat je deed, niet meer gaat. Het is op.

burnout Je weet niet zo goed waar je nu aan toe bent. Natuurlijk ken je wel iemand die eens burnout is geweest. Maar zo van een afstandje heb je niet goed kunnen begrijpen en beoordelen wat zo iemand nu eigenlijk mankeert. En nu ben je het zelf, burnout!

Één ding weet je wel en dat is dat het flink mis is. Je energie is op en dat merk je met iedere stap die je doet, met alles waar je bij probeert na te denken of waarop je je probeert te concentreren. Maar omdat je je er nog nooit in hebt verdiept weet je er te weinig van om er wat grip op te krijgen.

Zoals je zelf voorheen weinig idee had wat een collega met een burnout nu precies overkwam, zo geldt dat nu ook voor jou! De mensen om je heen zullen het niet direct begrijpen. Je ondervindt met je burnout onbegrip. Sommigen zullen het zelfs nooit echt begrijpen. Dat zijn de mensen die, soms pas als je weg bent, zeggen dat het allemaal tussen je oren zit.

Laten we eens op een rijtje zetten met welke partijen je van doen hebt nu je in deze positie verkeert:

Partijen waarmee je te maken hebt: Jijzelf

Ten eerste jijzelf! Je weet gewoon te weinig van een burnout om te beseffen wat er nu precies met je gebeurt. Het is dan slim om je daarin te verdiepen door er over te lezen en gerichte hulp te zoeken bij iemand die zich heeft gespecialiseerd in het begeleiden van mensen met burnout. Op deze pagina staat een onderzoek onder mensen met een burnout en wat hen heeft geholpen: Een zoektocht naar herstel van burnout

Burnout en onbegrip in je omgeving: je gezin, vrienden

Je partner, je gezin, je directe familieleden, je nabije vrienden. Een deel van hen zal je dagelijks mee maken. Zij hebben ook wel gemerkt dat het niet goed met je ging natuurlijk. Vaak zien zij het eerder aankomen dan jijzelf. Ze hebben je gedrag zien veranderen.
Maar deze energie-daling kennen ze ook niet van je. Jij hebt jezelf namelijk geforceerd de laatste tijd, maar nu kan je dat niet meer opbrengen. Kortom ze krijgen te maken met iemand die van het ene op het andere moment allerlei (praktische) zaken niet meer kan doen. Bovendien kunnen je reacties veranderen want je gedrag past zich nu nog meer aan. Je merkt aan jezelf dat je bepaalde dingen beter even niet kan doen en dat is voor je gezin een hele verandering.
Je vrienden vragen je om mee weg te gaan, dingen te doen. En juist nu ben je te moe om ze uit te leggen dat je nu echt “nee” zult moeten zeggen. In dit stadium kan het zo zijn dat jij het zelf niet eens meer goed kunt uitleggen aan hen.
Wijs familie en vrienden dan gerust op wat goede boeken of op de bovengenoemde pagina. Beperk je met je uitleg door aan te geven wat je momenteel beleeft, wat je voelt. Hopelijk kunnen ze met je meevoelen wat een hele grote steun voor je kan zijn!

Burnout onbegrip: de Huisarts en eerstelijns psycholoog

En dan is er de huisarts. Gelukkig zijn er steeds meer huisartsen goed op de hoogte van de fysieke gevolgen van een burnout. Dat zorgt ervoor dat ze je zullen steunen en kunnen bevestigen dat wat je meemaakt hoort bij je burnout.
Maar het is niet hun specialisatie. Evenmin is een burnout de specialiteit van de eerstelijns psycholoog waarnaar de huisarts je wellicht zal doorverwijzen. Zorg er dus voor dat je zelf een goede hulpverlener zoekt, waarbij je je gehoord en begrepen voelt.
De steun van je huisarts naar je werkgever is heel belangrijk. Dus houd je huisarts op de hoogte van je vorderingen en laat hem goed weten wat je wel en niet kunt.

Burnout onbegrip: de bedrijfsarts

De bedrijfsarts heeft vaak te maken met mensen met stress-gerelateerde aandoeningen. Dat betekent dat hij of zij vaak goed op de hoogte is. Bedenk daarbij dat een burnout een verschijnsel is, waarvan je de symptomen in meer en mindere mate kunt hebben, dus er kan een discussie ontstaan.
De bedrijfsarts, die ingehuurd wordt door de werkgever, heeft soms een dubbele rol. Het kan zo zijn dat de werkgever de bedrijfsarts instrueert om het ziekteverzuim terug te dringen en dat kan een druk op jou leggen.
Gebruik dan het goede contact met de huisarts om samen met hem/haar de haalbaarheid van werken te bepalen, voordat je dat afstemt met de bedrijfsarts.

Burnout onbegrip: je chef

Een afdelingshoofd, een manager is natuurlijk niet gespecialiseerd in allerlei ziektebeelden. Menselijk gezien kan zij/hij heel goed met je meedenken, maar bij sommige chefs hoef je daarmee niet aan te komen.
Het enige dat jij kunt doen is om je chef goed op de hoogte te houden. Dat is zeker heel belangrijk want vaak beslist je chef over faciliteiten, mogelijkheden die je krijgt tijdens je herstel en re-integratie. Als je chef begrip voor je heeft dan werkt dat erg in je voordeel in de loop van het proces.

Burnout onbegrip: PZburnout en onbegrip bij pz

Personeelszaken is een direct verlengstuk van de organisatie. Bij PZ is vaak heel weinig kennis van burnout aanwezig laat staan van jouw burnout.
Als medewerker ben je een enorme kostenpost nu je thuis zit. Enerzijds wordt je salaris gewoon betaald, anderzijds moet er wellicht iemand worden ingehuurd om je werk te doen.
Personeelszaken zal nooit direct jouw persoonlijke belangen behartigen. Ze werken in dienst van de organisatie en hun belang is het om het bedrijf, de instelling goed te dienen. Vindt men je waardevol, dan is er meer ruimte voor je. Indien men je liever ziet gaan dan komen dan zal men zelfs niet schromen om je zo onder druk te zetten dat men met zo laag mogelijke kosten van je af komt. Besef goed dat het hier zelfs kan gaan om juridische zaken.
In eerste instantie zal het niet zo’n vaart lopen. Maar zeker bij een langduriger kwestie kun je de hulp van de bond of een andere jurist soms goed gebruiken.

Burnout onbegrip: De gespecialiseerde hulpverlener, coach

Daarvan mag je verwachten dat hij of zij goed op de hoogte is van een Burnout. De hulpverlener moet weten wat er fysiek met je gebeurt en welke interventies nodig zijn om te herstellen.
Belangrijk is het om in het contact met de hulpverlener aansluiting te voelen met jouw beleving. Zodat jij je begrepen voelt. Want naast een goed herstelproces is het van belang dat je met de hulpverlener vertrouwen opbouwt. Vind je dat niet, ga dan op zoek naar een andere.

Conclusie
Samenvattend kan je zeggen dat  voor jezelf en je omgeving een burnout onbegrip kan opleveren. En dat komt je herstel niet ten goede. Kijk naar wat je zelf kunt doen om mensen te informeren, informeer jezelf en begrijp goed wat de positie en rol van iedereen om je heen is. En zoek goede hulp bij iemand die je begrijpt en kan steunen!

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider
http://www.ontspannu.nl

Knuffelspek als gevolg van stress: een tijdbom.

I love your handles

Lekker hé die ‘love handles’? Een beetje vet kan geen kwaad, sterker nog het is een belangrijk onderdeel van ons gezonde metabolisme. En onze vetvoorraad is dan ook onze crisisvoorraad voor als we een tijdje tekort komen.

Te veel vet zorgt ervoor dat onze bloedvaten verstopt raken, we symptomen van suikerziekte gaan vertonen (metabool syndroom, insuline resistentie) wat kan leiden tot hartproblemen.

Buikvet als gevolg van stress
Hoe komen we nu aan te veel buikvet. Tja, ten eerste is er natuurlijk de onbalans van te weinig bewegen en te veel eten, drinken. En als je dan naar de samenstelling van het voedsel gaat kijken is daar ook een scheve balans in eiwitten, koolhydraten en vetten, alcohol en frisdrank inname.
Daarnaast is stress een boosdoener. Hoe werkt dat nu?

Uit een Amerikaans onderzoek blijkt dat mensen die vergelijkbare diëten volgden, zich vergelijkbaar bewogen, toch een andere verbranding kunnen hebben. Naast de directe invloed van snelle suikers in plaats van langzamere bleek vooral de stress conditie bepalend.

Mensen die meer stress hebben ademen anders, maken veel cortisol aan en zijn geneigd meer zoetigheid en chips te snacken. Deze combinatie zorgt ervoor dat de vetverbranding afneemt ten opzichte van suikerverbranding (ademhaling). De snelle suikers, mits niet direct verbruikt, worden opgeslagen als.. vet (snacken)! En van langdurig hoge cortisol waarden is bekend dat het zowel de omvang van, als de hoeveelheid vetcellen laat toenemen.

Ziek vet
Dat vet wordt vooral opgeslagen in de buikholte. En zowel de cellen als het vetweefsel werken dan niet meer optimaal. Het is als het ware ‘ziek’ vet geworden. Aan de buitenkant ziet het er uit als een zogenaamde ‘bierbuik’. Maar het is natuurlijk onderhuids vet dat zich rondom de organen verzamelt. En zo loop je met je knuffelspek wellicht rond met een langzaam tikkende tijdbom.

De oplossing
De oplossing is even eenvoudig als ingrijpend. Want het vraagt een aanpak van je leefstijl, een andere manier van eten en bewegen en wellicht ook ademen. Het bemoedigende is dat iedereen, op ieder moment hiermee kan beginnen. En door het volgen van deze stappen treedt ook herstel op van de reeds opgedane schade. Hier volgt het 4-stappenplan.

  1. Begin met je dieet te bekijken op het gebied van vetten, eiwitten en suikers (koolhydraten). Schrap alle snelle suikers ( google even op ‘glycemische index’). Dat is al een hele goede stap.
  2. Monitor je ademhaling: in rust is 6-8 keer ademen per minuut voldoende. Adem je sneller, probeer dan eens om je uitademing te verlengen ten opzichte van je inademing. En adem vooral in je buik. Je zult merken dat dit je rustiger maakt. En het verbetert de vetverbranding.
  3. Ga op zoek naar de oorzaak van je stress. En pak die oorzaak aan. Zoek eventueel gerichte hulp! (zie www.burnoutbegeleidingin.nl voor een overzicht van gespecialiseerde hulpverleners op dit gebied). Dit zorgt voor een afname van de aanmaak van stresshormonen.
  4. Ga iedere dag bewust wat meer bewegen, minimaal een half uur en liefst met een lichte tot matige inspanning (stevig doorwandelen bijvoorbeeld) Naast een hele goede oefening voor je conditie, op gang brengen van de vetverbranding zorgt dit voor een afname van reeds aangemaakte stresshormonen (waaronder cortisol)

Hulp
Ik wens je heel veel succes met deze eenvoudige en doeltreffende aanpak! Mocht je vragen hebben reageer dan op deze blog.

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider

http://www.ontspannu.nl

P.S. Heb je als gevolg van je leefstijl of door een andere reden reeds een aandoening opgelopen raadpleeg dan altijd een arts. Het kan zijn dat de bovenstaande aanpak je klachten laat verminderen of zelfs verdwijnen.

Wat kunnen we op het werk leren over sporters die burnout raken?

AfbeeldingUit een onderzoek in Nieuw Zeeland (*) onder sporters die hard trainden bleek het volgende:

  • Zij die met een externe motivatie sporten (voldoen aan verwachtingen, voor een beloning sporten of bij slecht presteren juist straf) liepen de grootste kans op een burnout.
  • Intern gemotiveerde sporters, doen het omdat ze het leuk vinden. En blijken veel minder gestrest.
  • Door goede begeleiding kan je de juiste motivatie stimuleren en het risico op een burnout worden verminderd.

Spanning-inspanning-ontspanning
Het eerste dat me hieraan opvalt is dat er een duidelijke parallel te trekken is tussen overtraindheid en overspannen zijn of een burnout. Je kunt jezelf dus in een burnout sporten. Niet helemaal nieuw voor mij, maar blijkbaar geldt dat niet alleen maar in extreme gevallen.

Want sporten is toch zo gezond voor je? Ja, wel als je het doet op het juiste niveau. Te veel sporten brengt je uit balans. En heb je eenmaal een burnout dan is het helemaal belangrijk om het juiste niveau van inspanning vast te stellen.

Op de werkvloer: de toepassing
Nu is het de vraag wat we hebben aan deze conclusies als het gaat om mensen die op het werk burnout dreigen te raken. Als de stress hoog op loopt bij iemand, wat hebben we er dan aan te weten dat sporters ook burnout kunnen raken.

Ook op de werkvloer bestaan de inspanningen uit twee soorten: Een inspanning die iemand verricht puur omdat hij of zij het moet (van zichzelf of van zijn baas) en inspanningen die gedaan worden omdat de medewerker daar vanuit zichzelf graag aan werkt. Extern en intern gemotiveerd dus.

Nu is het natuurlijk zo dat vrijwel niemand de hele dag alleen maar intern gemotiveerd is. Ieder soort werk brengt klusjes met zich mee die minder leuk zijn en waarvan je weet dat het toch even moet gebeuren (externe motivatie). Maar als de beleving van de medewerker zo is dat het merendeel van het werk bestaat uit dit soort werkzaamheden, dan slaat de balans de verkeerde kant op door. De kans ontstaat dan dat de medewerker gaat afknappen.

Om te voorkomen dat een medewerker afknapt is het dus zaak om te analyseren of iemand voornamelijk extern of intern gemotiveerd is. Waarin vindt iemand zijn drive om de hele dag door te gaan, dag in, dag uit? En heb je éénmaal door hoe het met de motivatie zit, dan kun je daarop inspelen. Aanpassingen aan de arbeidskant of aan medewerkerskant, of misschien wel allebei.

Intern motiveren
In ieder geval zullen de maatregelen om te voorkomen dat iemand afknapt vanwege te veel externe motivatie ertoe moeten leiden dat de medewerker meer van zijn taken intern gemotiveerd gaat oppakken. Hij zal er als het ware anders tegen aan gaan kijken. En dat is nog een hele kunst.

Heb je vragen hier over of wil je eens sparren om te kijken hoe dit bij jou in het bedrijf kan worden aangepakt? Neem dan gerust contact op.

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider

http://www.ontspannu.nl

* Het onderzoek: (Lonsdale C, Hodge K (2011) Temporal ordering of motivational quality and athlete burnout in elite sport. Med. Sci. Sports Exerc., 43: 913-921.)

Ontstressen: Doe jij nog wel eens niets?

Al onze waardevolle vrije tijd wordt gevuld. En dat terwijl we zeggen dat deze tijd voor ons heilig is.

ontstressen

En maar doorgaan!

Op ieder moment van de dag is er wel wat te “checken”: mail die je wilt doornemen, zijn er nog nieuwe tweets? We hebben de hele dag de drang en ook de mogelijkheid om informatie te vergaren. Ook onderweg in de auto en al wandelend hebben we muziek en informatiestromen die maar blijven komen.
Naast het bed staat een tv en ligt zo’n handige iPad met van die leuke apps.

Het zijn echter onze vrije momenten waarin niets hoeft en we even tot rust komen. Dan zijn onze hersens wat tot bedaren, ontstressen we en komen vaak de mooiste ideeën omhoog. We dagdromen dan. We hebben aha momenten. Met het wegvallen van de waardevolle vrije tijd schiet ons creatieve voorstellingsvermogen erbij in. We raken meer gestressd.

Waarom doen we dat nu eigenlijk?

Misschien wel omdat het een beetje eng is, die tijd waarin je niks om handen hebt. Als we ontstressen  worden we met onze eigen onzekerheden geconfronteerd. We lopen tegen onbeantwoorde vragen aan, kunnen makkelijk aan onszelf gaan twijfelen, voelen ons nutteloos.

Echt nieuw is de drang naar het vullen van de vrije momenten waarschijnlijk niet.  In de piramide van Maslow is in contact zijn, ergens bij horen, één van de eerste behoefte van mensen. Het levert een gevoel van veiligheid op en vergroot je gevoel van eigenwaarde.

Met een grote groep Twitter volgers en Facebook vrienden heb je altijd het gevoel dat je ergens bij hoort. Of zelfs dat je geliefd bent. En door met deze mensen te twitteren, chatten en de status van iedereen bij te houden ben je continu in contact. Zelfs je zakelijke resultaten kun je direct delen.
Deze vorm van het continu in contact zijn, ten koste van de waardevolle vrije tijd, is hiermee een nieuw soort arbeid geworden waarmee je jezelf een zekerder gevoel geeft.

En nu? Ontstressen: hoe krijgen we onze vrije tijd terug?

Binnen nu en enkele jaren zullen er nog veel meer mogelijkheden worden gecreëerd om contact te houden waar je ook maar wilt. Was de douche nog heilig? Dat duurt vast niet lang meer. Dat wil zeggen dat de omstandigheden alleen maar meer zullen uitnodigen om op deze weg door te blijven gaan.

Daarom is de enige oplossing om ons hiervan bewust te zijn en actie te ondernemen. Houd de nog bestaande waardevolle momenten waarop je niet hoeft te doen vrij in je agenda.  Creëer ze zelf door af te zien van de informatiestroom. En trek je af en toe terug om tot jezelf te komen.

Vraag: Graag reacties op dit artikel. Is het herkenbaar? Ontstress jij wel eens bewust op deze manier? En hoe ga jij hiermee om?

Vrij vertaald en aangevuld uit het artikel: What happened to downtime?

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider

www.ontspannu.nl

I can cope

Over coping-strategiën, hoe ga jij om met je stress?

Structureel je stress-situatie aanpakken is de beste oplossing. Dat kan altijd, maar kost vaak wel wat tijd. Aanpassingen in het geheel van gedrag, overtuigingen en gedachten zijn niet zo maar gemaakt. In die tussentijd is het zaak om je bewuster te zijn van je keuzes.

Hoe je uiting geeft aan je stress is verschillend per persoon. De één doet dat in de vorm van drukte en onbegrip de ander door steeds stiller te worden (binnenvetters vooral) om dan ook weer soms ineens te ontploffen. Sommigen grijpen naar de verkeerde middelen. Dat gedrag versterkt het negatieve gevoel over jezelf. Een depressie ligt op de loer. Daarnaast zijn de fysieke gevolgen van stress groot waardoor omgaan met je lichaam een andere aanpak vraagt.
Kortom zo gauw je in een stress-periode of een burnout verkeert is het zaak om je gedrag aan te passen. Hoe je in deze periode met je zelf om gaat, jouw coping-strategie, kan een heel verschil maken. Zowel voor je herstel als voor je gezondheid in het algemeen.

Hieronder een paar tips voor coping in tijden van stress:

  1. Probeer in alles iets positiefs te zien. Stop met meehuilen met de wolven. Meehuilen is ook huilen en blijven huilen maakt je neerslachtiger. Dus huil eens lekker uit en trek je eigen plan door op een positieve manier tegen een situatie aan te gaan kijken.
  2. Zoek steun bij vrienden en kennissen. Kruip uit je schulp.  Ga een bakkie doen, vraag ze om langs te komen. Het leidt af en als dingen je echt dwars zitten kun je ze met ze bespreken en voel je je gehoord.
  3. Geef uiting aan je gevoelens. Je gevoelens borrelen van binnen en zorgen voor meer schade dan je soms denkt. Dus geef er uiting aan: praat, beweeg, ga schilderen of ga mensen helpen. Kortom doe wat er gevoelsmatig in je opkomt en uit zo je gevoelens.
  4. Denk eens aan wat anders. Stop met piekeren. Een oplossing voor een probleem ontstaat nooit door er alsmaar over door te piekeren. Dus doe het anders! En vaak komt er dan een oplossing die je niet had gezien.
  5. Bedenk een paar gezonde dingen waar je altijd wel zin in hebt en schrijf die op. Als je dan negatieve gevoelens krijgt dan kan je één van die leuke dingen gaan doen. Dat voorkomt dat je gaat grijpen naar afleiding in de vorm van (meer)roken en (meer) drinken, alleen maar tv hangen en andere verslavingen.
  6. Geef jezelf complimenten voor wat je kunt en al bereikt hebt. Dit voorkomt dat je te veel focust op de dingen die (nog) niet goed gaan (negatieve gedachten).
  7. Haal je lekkere gevoel terug. Denk aan momenten waarop je het naar je zin had. Stel het je zo beeldend mogelijk voor. Of voor de muzikaal ingestelden: zet een lekkere cd op en ga helemaal op in de muziek. Misschien heb je er wel een mooie herinnering bij? Of voor de fysiek gevoeligen: neem een lekkere massage of een warme douche. Al deze dingen werken ook indirect door in de rest van je systeem.
  8. Kom uit je stoel en doe iets aardigs. Bepaal eerst wat je aankunt en doe dan binnen je grenzen wat aardigs voor mensen om je heen. Goed doen levert jou ook fysieke en psychische bevrediging op. Het versterkt je zelfbeeld.
  9. Drink gezondere dingen. Koffie, frisdrank en andere stimulerende middelen zijn aanjagers van je stress-systeem. Dus drink veel water, kruidenthee en vruchtensappen.
  10. Eet gezondere dingen. In tijden van stress slaat je lichaam sneller vet op en gaat daar ongezonder mee om, kan het minder goed tegen geraffineerde suikers. Eet dus zo gezond mogelijk, vetarm en weinig snelle suikers.

Tot slot: hoe vaker je positieve dingen doet en tegen jezelf zegt, hoe meer je er zelf ook in gaat geloven. En dan werkt het dubbel zo hard.

Fred Steetsel

@Burnoutcoach (Twitter)