Na een burnout geniet je weer van de gewone dingen

Wanneer was de laatste keer dat jou iets echt raakte? Lees verder!

FredSteetsel2Geschreven door:

Fred Steetsel
http://www.ontspannu.nl
http://www.stapuitjeburnout.nl

Inspiratie kun je kwijt raken

inspiratie kwijt burnoutGeïnspireerd door een artikel in een Belgische krant (zie beneden) afgelopen week werd het weer eens tijd om een blog te schrijven. Niet dat ik niet genoeg te doen heb en ook niet omdat het moet. Sterker nog: dat “moeten” heb ik geschrapt uit mijn vocabulaire. Nee en ook niet ‘omdat het kan’: hoewel dat een gevleugelde uitspraak is op het moment. Maar wel omdat (en ik schreef het al hier boven) het mij raakte, mij inspireerde.

In de maalstroom van targets (waarin we allemaal zitten), de verdwenen menselijke maat (die we allemaal meemaken) stompen we af. We raken het gevoel kwijt met ons lichaam, voor anderen, voor wat echt bij ons hoort en past. Veerle Koninckx, een Belgische directeur van JBC schrijft hierover in haar artikel: ik-leerde-alledaagse-dingen-weer-apprecieren Zij beschrijft hoe ze ook haar hobby’s liet vallen en totaal het contact met zichzelf verloor. Alle inspiratie was verdwenen.

Uitgeput, op zoek naar jezelf

Eenmaal in de burnout bevind je je niet meer in de situatie waarin je stress-signalen nog kunt herkennen en erger kunt voorkomen. Het is al gebeurd! Vanaf dat moment kan je je niet meer permitteren (dat kon je daarvoor eigenlijk ook al niet!!) om over je grenzen te gaan en gevoel te negeren.
Je gaat dus opnieuw op zoek naar jezelf. Je gaat proberen het gevoel met jezelf te herstellen en van daaruit bezig met je gezondheid. Een goed burnout-herstelprogramma zal naast een gedegen fysieke opbouw dan ook zeker het herstel met je gevoel moeten omvatten!

En dan is het precies zoals ik ook in een blog schreef : Wees maar niet bang voor een burnout, het biedt je nieuwe kansen!

Ben jij burnout? Lichtpuntjes brengen je weer in contact met jezelf

Veerle is vanuit haar situatie zelf gestart met een onderneming om mensen zichzelf weer te laten ontdekken, de “lichtpuntjes” in je leven te zien. En zo weer te genieten van de mooie momenten in gewone dingen in je leven!

Misschien dat deze “lichtpuntjes” jou ook kunnen helpen als je burnout bent, of je wellicht kunnen behoeden voor het ontstaan ervan! Probeer dan op de dag eens op te letten en de lichtpuntjes te ontdekken.
Wat inspireerde jou? Wat raakte jou? Waarmee maakte je een ander een klein beetje blij? Benoem ze, beleef ze, schrijf ze op en/of deel ze, bijvoorbeeld in een commentaar op deze blog!
Geschreven door:

Fred Steetsel
http://www.ontspannu.nl
http://www.stapuitjeburnout.nl

Stap uit je burnout!

bunrout

In mijn gesprekken met mensen over het begrip burnout, komt het nog veel voor dat een burnout wordt gezien als een psychisch probleem. En een psychisch probleem dien je dan natuurlijk ook te laten oplossen door gesprekken met een psycholoog/psychiater.
Beweegprogramma’s bij burnout vormen in die optiek dan een leuk alternatief ten opzichte van de klassieke psychologen-benadering.

Maar hoewel er vaak emotioneel-psychische oorzaken zijn, is de situatie van een burnout medewerker veel meer te kenschetsen als een totale fysieke uitputting. En daarmee ligt een fysiek beweegprogramma ook veel meer voor de hand!

FredSteetsel2Om dit toe te lichten gaan we kijken naar het ontstaan van een burnout en de staat waarin iemand met een burnout verkeert.

Fred Steetsel
http://www.ontspannu.nl
http://www.stapuitjeburnout.nl

Hoe ontstaat een burnout? (bron:oorzaken burnout)

Een burnout ontstaat langzaamaan en bovendien onderscheiden we een zogenaamde burnout type I en type II.

  • Fase 1: In iedere situatie kan je (tijdelijk) stress ervaren. Daardoor verandert er tijdelijk van alles in het lichaam. Je gaat bijvoorbeeld wat meer zweten, wordt alerter, maar tegelijk gaan onderhoudsprocessen trager verlopen. Als je echter genoeg beweegt en ontspanning krijgt dan wordt de balans in je lichaam hersteld.
  • Fase 2: Is het zo dat je telkens stress hebt en je bovendien niet vaak genoeg kunt ontspannen, dan ontstaat een achterstand in je herstelprocessen. Ziekte kiemen krijgen meer gelegenheid zich te openbaren, wondjes genezen minder snel, je hersenen gaan iets minder goed functioneren.
  • Fase 3: Als de achterstand in je herstel voortduurt dan kan het zo zijn dat je lichaam de nieuwe stress-ontspanningsverhouding als ‘normaal’ gaat aanvaarden. Je blijft als het ware alert en tegelijkertijd staan de herstelprocessen in je lichaam langere tijd op een laag pitje. Dat gaat ten koste van je gezondheid. Je lichaam en geest geven diverse stress-signalen af!
  • Fase 4: Deze nieuwe ‘normaal-toestand’ is een fase waarin langzaamaan een burnout ontstaat. Afhankelijk van je vasthoudendheid en je onvermogen om naar de signalen van je lichaam te luisteren duurt dit kort of langer voort. Ondertussen raken steeds meer systemen in je lichaam ontregeld. Vroeg of laat ga je door de knieën en afhankelijk van op welk moment dat is, heeft je gezondheid een flinke deuk opgelopen. Je hebt dan een burnout type I opgelopen.
  • Fase 5: Ben je echter, ondanks alle signalen toch blijven doorgaan, dan ontstaat op een gegeven moment een situatie waarin je ineens helemaal niets meer kunt. Naast schade aan diverse andere systemen in je lichaam is je energie-systeem nu compleet ontregeld. Dat noemen we een burnout type II. Het herstel uit een burnout type II duurt een stuk langer.

Het is dus duidelijk dat je lichamelijk een slechte conditie hebt. Naast het genoemde energie-systeem zijn vaak ook de gewrichten, diverse hersenfuncties, je schildklier, weke delen en andere onderdelen van het lichaam ongezond.

Burnout: de klassieke aanpak

Als een arts de diagnose burnout stelt zal hij/zij waarschijnlijk bij deze persoon een hele stevige fysieke uitputting waarnemen. Daarnaast is de persoon in kwestie (afhankelijk van de soort burnout) negatief/depressief en zal zijn of haar geloof in eigen kunnen erg klein zijn.

Een psycholoog zal in zo’n geval meestal fysieke rust voorschrijven (ervan uitgaande dat het herstel vanzelf volgt) en de persoon onderwerpen aan gesprekken om de psychische gevolgen aan te pakken.

Gerichte, gedoseerde training helpt om sneller te herstellen van burnout

Het fysieke herstel van een burnout kan echter flink worden bespoedigd door gerichte fysieke training. Dat dient op een zeer gedoseerde manier te gebeuren.
Tijdens het herstel van de fysieke capaciteiten begint ook het geloof in eigen kunnen weer te groeien en ontstaat ook herstel in de hersenfunctie.
Aanvullend dient coaching plaats te vinden om de oorzaken van de burnout aan te pakken om herhaling te voorkomen.

FredSteetsel2Fred Steetsel
Mentalcoach en Stressconsultant
http://www.ontspannu.nl
http://www.stapuitjeburnout.nl

Burnout onbegrip in je omgeving

Deze tekst gaat over iemand die met een burnout onbegrip vindt in zijn of haar omgeving.

Burnout luidt de diagnose!

Je huisarts heeft je zojuist naar huis gestuurd met de opmerking dat dit wel eens een burnout zou kunnen zijn. Alle symptomen wijzen er op. Je lichaam protesteert al een tijdje, je prestaties gaan achteruit, privé ben je ook al niet meer zo vrolijk en zelf merk je nu ineens dat het volhouden dat je deed, niet meer gaat. Het is op.

burnout Je weet niet zo goed waar je nu aan toe bent. Natuurlijk ken je wel iemand die eens burnout is geweest. Maar zo van een afstandje heb je niet goed kunnen begrijpen en beoordelen wat zo iemand nu eigenlijk mankeert. En nu ben je het zelf, burnout!

Één ding weet je wel en dat is dat het flink mis is. Je energie is op en dat merk je met iedere stap die je doet, met alles waar je bij probeert na te denken of waarop je je probeert te concentreren. Maar omdat je je er nog nooit in hebt verdiept weet je er te weinig van om er wat grip op te krijgen.

Zoals je zelf voorheen weinig idee had wat een collega met een burnout nu precies overkwam, zo geldt dat nu ook voor jou! De mensen om je heen zullen het niet direct begrijpen. Je ondervindt met je burnout onbegrip. Sommigen zullen het zelfs nooit echt begrijpen. Dat zijn de mensen die, soms pas als je weg bent, zeggen dat het allemaal tussen je oren zit.

Laten we eens op een rijtje zetten met welke partijen je van doen hebt nu je in deze positie verkeert:

Partijen waarmee je te maken hebt: Jijzelf

Ten eerste jijzelf! Je weet gewoon te weinig van een burnout om te beseffen wat er nu precies met je gebeurt. Het is dan slim om je daarin te verdiepen door er over te lezen en gerichte hulp te zoeken bij iemand die zich heeft gespecialiseerd in het begeleiden van mensen met burnout. Op deze pagina staat een onderzoek onder mensen met een burnout en wat hen heeft geholpen: Een zoektocht naar herstel van burnout

Burnout en onbegrip in je omgeving: je gezin, vrienden

Je partner, je gezin, je directe familieleden, je nabije vrienden. Een deel van hen zal je dagelijks mee maken. Zij hebben ook wel gemerkt dat het niet goed met je ging natuurlijk. Vaak zien zij het eerder aankomen dan jijzelf. Ze hebben je gedrag zien veranderen.
Maar deze energie-daling kennen ze ook niet van je. Jij hebt jezelf namelijk geforceerd de laatste tijd, maar nu kan je dat niet meer opbrengen. Kortom ze krijgen te maken met iemand die van het ene op het andere moment allerlei (praktische) zaken niet meer kan doen. Bovendien kunnen je reacties veranderen want je gedrag past zich nu nog meer aan. Je merkt aan jezelf dat je bepaalde dingen beter even niet kan doen en dat is voor je gezin een hele verandering.
Je vrienden vragen je om mee weg te gaan, dingen te doen. En juist nu ben je te moe om ze uit te leggen dat je nu echt “nee” zult moeten zeggen. In dit stadium kan het zo zijn dat jij het zelf niet eens meer goed kunt uitleggen aan hen.
Wijs familie en vrienden dan gerust op wat goede boeken of op de bovengenoemde pagina. Beperk je met je uitleg door aan te geven wat je momenteel beleeft, wat je voelt. Hopelijk kunnen ze met je meevoelen wat een hele grote steun voor je kan zijn!

Burnout onbegrip: de Huisarts en eerstelijns psycholoog

En dan is er de huisarts. Gelukkig zijn er steeds meer huisartsen goed op de hoogte van de fysieke gevolgen van een burnout. Dat zorgt ervoor dat ze je zullen steunen en kunnen bevestigen dat wat je meemaakt hoort bij je burnout.
Maar het is niet hun specialisatie. Evenmin is een burnout de specialiteit van de eerstelijns psycholoog waarnaar de huisarts je wellicht zal doorverwijzen. Zorg er dus voor dat je zelf een goede hulpverlener zoekt, waarbij je je gehoord en begrepen voelt.
De steun van je huisarts naar je werkgever is heel belangrijk. Dus houd je huisarts op de hoogte van je vorderingen en laat hem goed weten wat je wel en niet kunt.

Burnout onbegrip: de bedrijfsarts

De bedrijfsarts heeft vaak te maken met mensen met stress-gerelateerde aandoeningen. Dat betekent dat hij of zij vaak goed op de hoogte is. Bedenk daarbij dat een burnout een verschijnsel is, waarvan je de symptomen in meer en mindere mate kunt hebben, dus er kan een discussie ontstaan.
De bedrijfsarts, die ingehuurd wordt door de werkgever, heeft soms een dubbele rol. Het kan zo zijn dat de werkgever de bedrijfsarts instrueert om het ziekteverzuim terug te dringen en dat kan een druk op jou leggen.
Gebruik dan het goede contact met de huisarts om samen met hem/haar de haalbaarheid van werken te bepalen, voordat je dat afstemt met de bedrijfsarts.

Burnout onbegrip: je chef

Een afdelingshoofd, een manager is natuurlijk niet gespecialiseerd in allerlei ziektebeelden. Menselijk gezien kan zij/hij heel goed met je meedenken, maar bij sommige chefs hoef je daarmee niet aan te komen.
Het enige dat jij kunt doen is om je chef goed op de hoogte te houden. Dat is zeker heel belangrijk want vaak beslist je chef over faciliteiten, mogelijkheden die je krijgt tijdens je herstel en re-integratie. Als je chef begrip voor je heeft dan werkt dat erg in je voordeel in de loop van het proces.

Burnout onbegrip: PZburnout en onbegrip bij pz

Personeelszaken is een direct verlengstuk van de organisatie. Bij PZ is vaak heel weinig kennis van burnout aanwezig laat staan van jouw burnout.
Als medewerker ben je een enorme kostenpost nu je thuis zit. Enerzijds wordt je salaris gewoon betaald, anderzijds moet er wellicht iemand worden ingehuurd om je werk te doen.
Personeelszaken zal nooit direct jouw persoonlijke belangen behartigen. Ze werken in dienst van de organisatie en hun belang is het om het bedrijf, de instelling goed te dienen. Vindt men je waardevol, dan is er meer ruimte voor je. Indien men je liever ziet gaan dan komen dan zal men zelfs niet schromen om je zo onder druk te zetten dat men met zo laag mogelijke kosten van je af komt. Besef goed dat het hier zelfs kan gaan om juridische zaken.
In eerste instantie zal het niet zo’n vaart lopen. Maar zeker bij een langduriger kwestie kun je de hulp van de bond of een andere jurist soms goed gebruiken.

Burnout onbegrip: De gespecialiseerde hulpverlener, coach

Daarvan mag je verwachten dat hij of zij goed op de hoogte is van een Burnout. De hulpverlener moet weten wat er fysiek met je gebeurt en welke interventies nodig zijn om te herstellen.
Belangrijk is het om in het contact met de hulpverlener aansluiting te voelen met jouw beleving. Zodat jij je begrepen voelt. Want naast een goed herstelproces is het van belang dat je met de hulpverlener vertrouwen opbouwt. Vind je dat niet, ga dan op zoek naar een andere.

Conclusie
Samenvattend kan je zeggen dat  voor jezelf en je omgeving een burnout onbegrip kan opleveren. En dat komt je herstel niet ten goede. Kijk naar wat je zelf kunt doen om mensen te informeren, informeer jezelf en begrijp goed wat de positie en rol van iedereen om je heen is. En zoek goede hulp bij iemand die je begrijpt en kan steunen!

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider
http://www.ontspannu.nl

Wees maar niet bang voor een Burnout

Angst voor burnout

Angst is een slechte leidsman. Het spreekwoord zegt het al en daarmee zou ik dit bericht kunnen afsluiten. Ware het niet dat we onze spreekwoorden en gezegden niet meer vertrouwen (soms uit angst…). Dus vraagt dit wat meer toelichting.
Mensen die een burnout hebben gehad weten hoe machteloos je je kunt voelen. Het lijkt wel of je van het ene op het andere moment dingen niet meer weet, niet meer kunt, niet meer aankunt.

Burnout is een fysiek signaal

Het is al vaker uitgelegd: een burnout uit zich als een naar fysiek verschijnsel. Je geest wil vaak nog wel, maar je lichaam niet. Die geest raakt echter (ook fysiek aangedaan) ook vertroebeld. En zo ontstaat een situatie waarin je gelukkig vroeger of later door de knieën gaat. Je kunt het niet meer aan, je kunt niet meer volhouden, het is op.

En waarom zeg ik nu gelukkig? Waarom is het zo fijn dat je dan door de knieën gaat? Dat is omdat je bezig bent met een manier van leven die niet bij je past. Of misschien werk je wel op een manier die je niet vol kunt houden. Wat is er dan fijner dan een lichaam dat op enig moment zulke sterke signalen afgeeft, dat je wel moet gaan luisteren. Je wordt met je neus op de feiten gedrukt! Zo mag je niet door gaan.

Burnout roept je tot de orde

En daar zit je dan met je burnout. Met je pijnen, klachten, slechte conditie, slecht zicht. Als dat geen sterke signalen zijn?! Nu moet je wel luisteren naar je lichaam. Sterker nog: hoe langer je het ongezonde leven hebt volgehouden, hoe sterker de signalen!
En als er één ding is dat vrijwel iedereen met een burnout zegt dan is het wel: “Dit nooit meer!”. Men wil dit nooit meer meemaken.

Burnout is een nieuwe start

En terwijl je doodmoe bent, je nog maar heel weinig kunt, je niet meer kan vertrouwen op je lichaam en de acceptatie daar is, dan zit je op het dieptepunt van waaruit je weet dat je het in het vervolg anders gaat doen. Want dit wil je echt nooit meer!
Burnout herstel is dan noodzakelijk (een herstelprogramma om op te knappen). En tijdens dat herstel komt vanzelf het moment dat je eraan toe bent om die nieuwe start te gaan maken. Een nieuwe start waarin je je werk anders gaat bekijken of zelfs veranderen, je privé leven onder de loep legt. Je gaat je eigen handelen beter begrijpen en waar mogelijk aanpassen. Je maakt een frisse nieuwe start.

Conclusie

Wees dus maar niet bang voor een burnout. De meeste mensen maken die frisse start en hebben door hun burnout belangrijke levenslessen opgedaan.

Fred Steetsel
Mentalcoach en Burnoutbegeleider

http://www.ontspannu.nl

Conditieverbetering bij Burnout en andere vermoeidheidsaandoeningen

Stel je zit in een Burn-out en je wilt je conditie verbeteren. Het goede bericht is dat dat wel degelijk kan. Sterker nog, het is vaak heel erg gewenst. Het vervelende is dat het voor jou moeilijker is dan voor een ander. Om dat te begrijpen leg ik hieronder, kort door de bocht, uit wat er met je lichaam aan de hand is en hoe je het kan aanpakken.

Bij een Burn-out heb je het gevoel dat je niets meer kunt. Denken aan een inspanning kan je al uitputten! Laat staan dat je het ook werkelijk gaat doen. De oorzaak hiervoor is voornamelijk dat je bij een Burn-out je bijnieren zo hebt overvraagd, dat ze niet voldoende cortisol meer kunnen produceren. (Afhankelijk van welk type Burn-out je hebt, zie beneden) Bijkomend probleem is dat je algehele conditie vaak zo slecht is dat ook dit je remt om iets te gaan doen.

Conditie meten
Om de stand van je conditie te bepalen kunnen we nu kijken naar de ademhaling. Bij het inademen neem je zuurstof op uit de lucht. Bij de uitademing verlaten de koolzuurgassen je lichaam. Als je bij iemand met een Burn-out de ingaande en uitgaande gaswisseling van de ademhaling meet dan blijkt het lichaam veel koolzuur (CO2) uit te stoten. Waar een gezonde persoon in rust in vetverbranding zit (verhouding CO2:O2 van 0,7) blijk je met een Burn-out meer in de buurt van 1,0 te zitten. En dat komt overeen met een gezonde persoon die een lichte inspanning verricht en suikers verbrandt! Niet zo gek dus dat je je moe voelt. En je verliest te veel kostbare koolzuur. Ga je je echter licht inspannen dan blijkt de genoemde verhouding eerst wat te dalen, (efficiënter worden van de verbranding) gevolgd door opnieuw stijgen en daarna een versnelde verzuring. Deze gegevens kunnen we gebruiken.

Ademhalen
Ademhalen bij BurnoutDe eerste winst is te behalen met een eenvoudige ademhalingsregel: Adem een paar seconden in, liefst door je neus. En adem twee keer zo lang, rustig uit. Op die manier regel je als het ware dat je lichaam geen overvloed aan zuurstof binnenkrijgt en teveel koolzuur uitstoot (vergelijkbaar met hyperventileren). En door de lange uitademing komt je lichaam iets meer tot rust. Dit is een handig korte termijn maatregel die je verhouding Koolzuurgas:zuurstof verbetert.

Trainen
Maar echte lange termijn effecten bereik je door zodanig te gaan trainen dat je conditie vooruit gaat en je vaker in de rust stand terecht komt. Je lichaam over compenseert namelijk. Dat wil zeggen dat het na iedere inspanning, gevolgd door de juiste rust, sterker wordt.

Een training van iemand in een Burn-out luistert erg nauw. De genoemde gaswisseling geeft ook een maat voor het zogenaamde verzuringspunt, waar de opname van zuurstof de verbranding niet meer bij kan houden. En bij een Burn-out blijk je deze verzuring al heel snel te bereiken bij het vergroten van de inspanning. Het komt er op neer dat je in een hele nauwe bandbreedte dient te trainen, niet te intensief, niet te lang en met de juiste rust.

Vuistregels voor een training bij Burn-out zijn de volgende:

  • Train om de dag, en soms om de twee dagen
  • Tel ook andere inspanningen mee
  • Maak een schema en houd je daaraan
  • Houd een dagboek bij (je gaat merken wat werkt en wat niet)
  • De afstand, tijd je die kan doorlopen is een maat voor je herstel
  • Ga geen competitie aan met jezelf
  • Loop of fiets met een matig tempo (enigszins zweten mag)

Maar let op! Je kunt jezelf nog verder de Burn-out in sporten door te fanatiek bezig te gaan!

Het juiste trainingsniveau bepalen

Wil je zeker weten op welk niveau je moet sporten mail dan naar info@ontspannu.nl voor een inspanningstest.  Pak je dit goed aan dan ga je alleen maar vooruit. Het kan met vallen en opstaan zijn, maar op de lange termijn loop of fiets je jezelf zo uit de Burn-out. Alle bijkomende voordelen van gezond bewegen heb ik hierin niet eens meegenomen.

Er zijn sterke aanwijzingen en diverse onderzoeken waaruit blijkt dat deze aanpak ook werkt voor mensen met CV of Fibromyalgie. Dat lijkt me ook zeer aannemelijk omdat een gezond trainingseffect voor iedereen kan gelden. De genoemde gaswisseling waarden in rust voor iemand met Fibromyalgie is plm. 1,2 en CV:1,1. En ook bij hen blijken de gaswisseling waarden bij inspanning eerst te dalen om vervolgens bij het toenemen van de inspanning weer snel te stijgen.

Aangezien ik echter alleen ervaring heb met het coachen en trainen van mensen in een Burnout beperk ik me voor wat betreft de aanwijzingen hiertoe.

Fred Steetsel

http://www.ontspannu.nl

Toelichting Burnout type1 en type2:

Burnout type1: In dit stadium ben je (gelukkig) eerder door de kniën gegaan dan als je in Burnout type2 zou belanden. Je bent nog in staat om dingen te ondernemen. Je lichaam zit tegen een complete uitputting aan. Je lichaam is aangetast door continu te hoge doses cortisol in je bloed. Cortisol is nodig in je energiehuishouding, maar continu te hoge doses in je bloed zorgt voor ontregeling en aantasting.

Bij Burnout type2 ben je nog een stapje verder. Ook nu is je lichaam aangetast en je fysieke conditie heel slecht. Maar de complete uitputting is een gevolg van het feit dat je je bijnieren hebt uitgeput. De productie van cortisol is tot een minimum gereduceerd.